Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 năm 2027 tại TP.HCM đang nhận được sự quan tâm đặc biệt từ phụ huynh, học sinh và ngành giáo dục. Mới đây, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng đã đề nghị TP.HCM nghiên cứu chọn bài thi tổ hợp làm môn thi thứ ba, thay vì duy trì môn Ngoại ngữ như nhiều năm qua. Đề xuất này được đưa ra tại buổi làm việc với UBND TP.HCM chiều 21/5/2026, dựa trên dữ liệu lựa chọn môn thi tốt nghiệp THPT 2026 của học sinh thành phố.
Bối cảnh quy định mới của Bộ GD&ĐT về thi lớp 10
Theo Thông tư 30/2024/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo về tuyển sinh lớp 10, các địa phương tổ chức thi tuyển sẽ thực hiện 3 môn thi, bao gồm:
- Hai môn bắt buộc: Toán và Ngữ văn.
- Môn thi thứ ba hoặc bài thi tổ hợp do Sở GD&ĐT lựa chọn.
Môn thi thứ ba phải được chọn từ các môn học có đánh giá bằng điểm số trong chương trình giáo dục phổ thông cấp THCS, và không chọn cùng một môn quá 3 năm liên tiếp. Bài thi tổ hợp là sự kết hợp của một số môn học phù hợp, giúp đánh giá toàn diện hơn năng lực học sinh.
TP.HCM đã duy trì ổn định cấu trúc thi 3 môn Ngữ văn – Toán – Ngoại ngữ trong nhiều năm. Năm học 2026-2027, thành phố tiếp tục áp dụng hình thức này. Tuy nhiên, với định hướng đổi mới giáo dục và dữ liệu thực tế từ kỳ thi tốt nghiệp THPT, việc điều chỉnh môn thi thứ ba cho năm 2027 đang được cân nhắc nghiêm túc.
Lý do Thứ trưởng Bộ GD&ĐT đề nghị chọn bài thi tổ hợp
Tại buổi làm việc ngày 21/5/2026, Giám đốc Sở GD&ĐT TP.HCM Nguyễn Văn Hiếu báo cáo: Trong số các môn tự chọn thi tốt nghiệp THPT 2026, học sinh TP.HCM chọn Ngoại ngữ (chủ yếu tiếng Anh) cao nhất với 65.475 thí sinh (45,82%). Tiếp theo là:
- Vật lý: 64.162 thí sinh (44,9%)
- Lịch sử: 41.113 thí sinh (28,77%)
- Hóa học: 38.120 thí sinh (26,68%)
- Địa lý: 33.574 thí sinh (23,49%)
Nhóm môn Khoa học tự nhiên có tổng lượt đăng ký cao hơn rõ rệt so với nhóm Khoa học xã hội.
Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng đánh giá cao xu hướng này: “Việc học sinh TP.HCM chọn khối Khoa học tự nhiên cao hơn nhiều so với mặt bằng chung cả nước cho thấy định hướng dạy học của thành phố là đúng đắn.” Ông nhấn mạnh rằng với tỷ lệ chọn Ngoại ngữ cao như vậy, tiếng Anh đã trở thành môn học thường xuyên, tự giác của học sinh thành phố.
Do đó, Thứ trưởng đề nghị: “Trong kỳ thi lớp 10 năm 2027, ngoài hai môn bắt buộc Toán và Ngữ văn, môn thứ ba nên là bài thi tổ hợp — có thể là tổ hợp Khoa học tự nhiên hoặc tổ hợp Khoa học xã hội theo định hướng của thành phố.”
Lợi ích của việc chuyển sang bài thi tổ hợp
Việc áp dụng bài thi tổ hợp mang lại nhiều lợi ích thiết thực:
- Đánh giá toàn diện năng lực: Thay vì kiểm tra riêng lẻ một môn, bài thi tổ hợp giúp đánh giá khả năng liên kết kiến thức giữa các môn (ví dụ: Vật lý – Hóa học – Sinh học trong tổ hợp KHTN, hoặc Lịch sử – Địa lý – Giáo dục công dân trong KHXH).
- Giảm áp lực học tủ: Học sinh phải nắm chắc kiến thức nền tảng nhiều môn, khuyến khích học tập cân bằng, phù hợp với định hướng giáo dục phát triển năng lực theo Chương trình GDPT 2018.
- Phù hợp xu hướng chọn môn của học sinh: Dữ liệu cho thấy học sinh TP.HCM mạnh về khối tự nhiên và tiếng Anh. Chuyển sang tổ hợp KHTN sẽ tận dụng thế mạnh này, đồng thời khuyến khích phát triển nhân lực khoa học công nghệ — lĩnh vực mà đất nước đang ưu tiên.
- Tăng tính linh hoạt cho địa phương: Theo quy định Bộ GD&ĐT, Sở GD&ĐT có quyền chọn bài thi tổ hợp phù hợp với thực tiễn và định hướng phát triển giáo dục của TP.HCM.
- Hỗ trợ định hướng nghề nghiệp sớm: Bài thi tổ hợp giúp học sinh làm quen với hình thức thi đánh giá năng lực, gần với kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học sau này.
Tác động đến học sinh, phụ huynh và nhà trường
Đối với học sinh lớp 9 năm học 2026-2027 (sẽ thi vào lớp 10 năm 2027), sự thay đổi này đòi hỏi sự chuẩn bị sớm:
- Tập trung củng cố kiến thức nền tảng các môn cốt lõi trong tổ hợp.
- Rèn luyện kỹ năng làm bài thi tích hợp, phân tích và liên kết kiến thức.
- Tham gia các buổi tư vấn hướng nghiệp từ nhà trường để chọn tổ hợp phù hợp.
Phụ huynh cần theo dõi thông tin chính thức từ Sở GD&ĐT TP.HCM. Hiện tại, đề xuất vẫn đang ở giai đoạn nghiên cứu và lấy ý kiến. Sở GD&ĐT sẽ công bố phương án chính thức sau khi UBND TP.HCM phê duyệt.
Nhà trường cần điều chỉnh kế hoạch dạy học, tăng cường ôn tập theo hình thức tổ hợp và tổ chức các buổi hướng dẫn cho học sinh lớp 9.
So sánh với các năm trước và các địa phương khác
Nhiều năm qua, TP.HCM chọn Ngoại ngữ làm môn thi thứ ba, giúp học sinh rèn luyện kỹ năng tiếng Anh — một lợi thế lớn khi hội nhập quốc tế. Việc chuyển sang tổ hợp năm 2027 không có nghĩa bỏ hẳn Ngoại ngữ mà là điều chỉnh để cân bằng hơn, tránh lặp lại môn thi quá lâu theo quy định của Bộ.