Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa ban hành Thông tư mới sửa đổi, bổ sung quy định về đánh giá học sinh, đánh dấu bước chuyển mình quan trọng với sự xuất hiện của đề kiểm tra định kỳ chung cho các khối lớp cuối cấp (lớp 5, 9 và 12), hình thức thi trên máy tính và hệ thống học bạ số. Đội ngũ phân tích chuyên môn tại Trạng Lường Academy nhận định đây là bước đi chiến lược nhằm chuẩn hóa chất lượng, bảo đảm tính công bằng và đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện trong giáo dục phổ thông.
1. Chuẩn hóa đánh giá với đề kiểm tra định kỳ chung cho khối 5, 9 và 12
Quy định mới nêu rõ, Sở GD&ĐT sẽ chủ trì xây dựng, thẩm định và cung cấp đề kiểm tra định kỳ chung cho các cơ sở giáo dục trên địa bàn đối với một số môn học đánh giá bằng điểm số.
Lịch kiểm tra định kỳ được ấn định cụ thể cho từng cấp học:
- Học sinh lớp 5: Thực hiện kiểm tra định kỳ chung vào cuối học kỳ I và cuối năm học.
- Học sinh lớp 9 và lớp 12: Các đợt kiểm tra chung diễn ra vào cuối học kỳ I và cuối học kỳ II.
Đề kiểm tra sẽ bám sát yêu cầu cần đạt của Chương trình giáo dục phổ thông, bảo đảm mặt bằng đánh giá thống nhất giữa các trường cùng cấp. Các trường phổ thông sẽ chủ trì khâu coi kiểm tra, chấm bài, tổng hợp kết quả công khai, thực chất và chịu trách nhiệm về tính chính xác của kết quả.
Quan sát thực tế từ Trạng Lường Academy cho thấy việc áp dụng đề kiểm tra chung từ Sở GD&ĐT sẽ giúp loại bỏ tình trạng đánh giá thiếu đồng đều giữa các nhà trường, giúp phụ huynh và học sinh đo lường chính xác năng lực thực tế so với mặt bằng chung trước các kỳ thi chuyển cấp và tốt nghiệp quan trọng.

2. Kiểm tra trên máy tính và Học bạ số: Xương sống của giáo dục số
Bên cạnh đề thi chung, Thông tư cho phép các trường THCS và THPT triển khai kiểm tra, đánh giá định kỳ trên máy tính khi đáp ứng đầy đủ điều kiện về hạ tầng công nghệ, phần mềm và cơ sở vật chất.
- Tính pháp lý toàn vẹn: Bài làm và kết quả kiểm tra trên máy tính có giá trị pháp lý tương đương bài thi trên giấy nếu bảo đảm tính xác thực, bảo mật và lưu trữ theo quy định về giao dịch điện tử.
- Bảo đảm tính nhân văn: Học sinh khuyết tật sẽ được điều chỉnh hợp lý khi kiểm tra trên máy tính, hoặc được linh hoạt chuyển sang làm trên giấy nếu không thể tham gia, với giá trị kết quả tương đương. Nguyên tắc đánh giá học sinh khuyết tật sẽ dựa vào sự tiến bộ của chính các em thay vì so sánh với học sinh khác.
Đồng thời, Học bạ số chính thức trở thành thành phần bắt buộc trong hồ sơ đánh giá. Ở cấp tiểu học, giáo viên bộ môn và giáo viên chủ nhiệm sẽ trực tiếp ký số xác nhận kết quả. Đối với cấp THCS và THPT, học bạ giấy vẫn được duy trì song song trong giai đoạn chuyển tiếp.
Đánh giá từ Trạng Lường Academy khẳng định sự kết hợp giữa kiểm tra trên máy tính và học bạ số là bước chuẩn bị tất yếu, giúp học sinh sớm rèn luyện tư duy số và kỹ năng thao tác công nghệ — những năng lực cốt lõi khi bước vào giảng đường đại học và môi trường hội nhập.
3. Đánh giá lại sau kỳ nghỉ hè: Cơ hội cho sự nỗ lực vươn lên
Một điểm mới mang tính nhân văn của Thông tư là quy định về việc đánh giá lại kết quả học tập sau kỳ nghỉ hè. Đối với những học sinh có kết quả rèn luyện cả năm ở mức Chưa đạt, nhưng sau quá trình rèn luyện trong kỳ nghỉ hè được đánh giá từ mức Đạt trở lên, các em sẽ được tham gia đánh giá lại. Kết quả này sẽ được sử dụng để thay thế cho kết quả cả năm tương ứng nhằm xét điều kiện lên lớp.
4. Lộ trình thích ứng từ Trạng Lường Academy dành cho phụ huynh và học sinh
Đứng trước những thay đổi mang tính hệ thống này, Trạng Lường Academy đề xuất lộ trình chuẩn bị toàn diện cho học sinh các khối lớp:
- Bám sát chuẩn kiến thức diện rộng: Học sinh lớp 5, 9, 12 cần mở rộng phạm vi ôn luyện bám sát chuẩn đầu ra của Chương trình GDPT mới, tránh thói quen học lệch hay học tủ theo đề riêng của từng giáo viên.
- Rèn luyện kỹ năng làm bài trên máy tính: Học sinh THCS và THPT cần làm quen với thao tác giao diện điện tử, quản lý thời gian trên máy tính và chuẩn bị tâm lý tự tin khi làm bài thi số.
- Duy trì ý thức học tập liên tục: Hệ thống học bạ số được cập nhật minh bạch và ký số trực tiếp đòi hỏi quá trình tích lũy điểm số chỉn chu trong suốt cả năm học.
Trạng Lường Academy – Khơi nguồn tri thức – Vun đắp tương lai.