Trong bối cảnh giáo dục hiện đại, “Trường học hạnh phúc” không chỉ dừng lại ở một khẩu hiệu mang tính nhân văn mà đã trở thành mục tiêu cốt lõi, định hình chiến lược phát triển của các cơ sở giáo dục. Việc TP.HCM rà soát và tái cấu trúc bộ tiêu chí đánh giá mô hình này đang thu hút sự quan tâm lớn từ cộng đồng chuyên môn, giáo viên và phụ huynh.
1. Tinh gọn bộ tiêu chí: Bước đi từ thực tiễn đến thực chất
Nhiều năm qua, Trạng Lường Academy luôn theo sát các định hướng đổi mới giáo dục và nhận thấy rằng: mọi bộ tiêu chí đánh giá chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi phản ánh đúng cảm nhận thực chất của người học và người dạy, tránh tối đa tính hình thức.
Mới đây, vào ngày 30/9/2026, Sở Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) TP.HCM đã tổ chức hội thảo lấy ý kiến góp ý về dự thảo điều chỉnh bộ tiêu chí trường học hạnh phúc. Đây là sự kiện mở đầu trong chuỗi chuyên đề dành cho năm học 2026–2027 (diễn ra trong hai ngày 30/9 và 13/10) nhằm lấy ý kiến thực tiễn cũng như tham vấn chuyên gia trước khi trình UBND TP.HCM xem xét ban hành.
Điểm nhấn lớn nhất trong dự thảo lần này chính là đề xuất tinh giảm bộ tiêu chí từ 18 xuống còn 9 tiêu chí.
2. Nhìn lại hành trình 3 năm triển khai: Những kết quả ghi nhận
Theo thông tin từ bà Cao Thị Thiên Phúc (Trưởng phòng Học sinh, sinh viên – Sở GD-ĐT TP.HCM), bộ tiêu chí trường học hạnh phúc ban đầu được ban hành vào tháng 10/2023 theo Quyết định 3442/QĐ-SGDĐT. Cấu trúc ban đầu gồm 18 tiêu chí được chia thành 3 nhóm tiêu chuẩn chính:
- Con người.
- Dạy học và hoạt động giáo dục.
- Môi trường.
Kết quả thực hiện được đánh giá theo 3 mức độ: Cần cải thiện, Khá và Tốt, dựa trên khảo sát đo lường cảm nhận trực tiếp từ người dạy và người học.
Dưới góc nhìn của Trạng Lường Academy, sau gần 3 năm đi vào đời sống học đường, mô hình này đã tạo ra những gợn sóng tích cực. Các nhà trường đã chủ động áp dụng nhiều phương pháp tiên tiến như:
- Ứng dụng kỷ luật tích cực thay cho các biện pháp răn đe truyền thống.
- Chú trọng tham vấn tâm lý học đường và giáo dục cảm xúc – xã hội (SEL).
- Xây dựng khuôn viên trường học xanh, sạch, an toàn.
3. Vì sao TP.HCM quyết định tinh gọn từ 18 xuống còn 9 tiêu chí?
Việc điều chỉnh cắt giảm 50% số lượng tiêu chí xuất phát từ những lý do mang tính thực tiễn cao:
- Bối cảnh địa phương thay đổi: Sau quá trình sắp xếp lại các đơn vị hành chính, TP.HCM có những chuyển biến lớn về quy mô trường lớp cũng như đối tượng học sinh.
- Yêu cầu về tính dễ triển khai và đo lường: Bộ tiêu chí cần tinh gọn, rõ ràng, giúp các nhà trường hiểu đúng, dễ thực hiện và dễ đánh giá.
- Tập trung vào cảm nhận thực chất: Mọi chỉ số phải hướng tới cảm nhận hạnh phúc thực tế của học sinh, giáo viên, cán bộ nhân viên và phụ huynh, thay vì sa vào các thủ tục hành chính phức tạp.
Phát biểu chỉ đạo tại hội thảo, bà Huỳnh Lê Như Trang (Phó Giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM) nhấn mạnh: Bộ tiêu chí áp dụng chung trên toàn thành phố phải thực sự tinh gọn và rõ ràng để các cơ sở giáo dục triển khai được trong thực tế. Các đóng góp ý kiến cần xoay quanh tính khả thi và độ phù hợp với từng môi trường học đường.
Trạng Lường Academy hoàn toàn ủng hộ quan điểm này: Một hệ thống quản lý giáo dục tiến bộ là hệ thống biết giải phóng thầy cô khỏi những áp lực hồ sơ hình thức, để họ dành trọn tâm huyết cho học sinh.
4. Chiến lược phối hợp liên ngành & Định hướng giải pháp đồng bộ
Để 9 tiêu chí mới đi vào chiều sâu, Sở GD-ĐT TP.HCM đặt ra bài toán kết nối đa lực lượng. Các lĩnh vực trọng tâm được xác định bao gồm:
- Sức khỏe & Tâm lý: Đẩy mạnh y tế trường học, chăm sóc sức khỏe tâm thần và tư vấn tâm lý học đường.
- Văn hóa & Thể chất: Xây dựng văn hóa ứng xử chuẩn mực và phát triển phong trào thể dục thể thao.
- Môi trường & Trải nghiệm: Giáo dục bảo vệ môi trường, phát triển trường học xanh; tổ chức các hoạt động học tập ngoại khóa, trải nghiệm an toàn và đúng lứa tuổi.
- Công nghệ & Quyền chủ thể: Ứng dụng chuyển đổi số trong công tác khảo sát, đánh giá; đồng thời lắng nghe và phát huy tiếng nói chủ thể của học sinh.
- Lan tỏa mô hình: Tuyên truyền và nhân rộng các cách làm hiệu quả từ thực tiễn.
Lãnh đạo Sở khẳng định: Xây dựng trường học hạnh phúc không phải là phong trào riêng lẻ của một phòng ban hay đơn vị chuyên môn, mà là triết lý tiếp cận xuyên suốt toàn bộ công tác quản lý, giảng dạy và giáo dục.
5. Sự đồng hành và góc nhìn từ Trạng Lường Academy
Là đơn vị tiên phong trong việc nghiên cứu và cung cấp các giải pháp phát triển năng lực, tư duy và kỹ năng toàn diện, Trạng Lường Academy nhận thấy sự đồng điệu sâu sắc với định hướng cốt lõi của Sở GD-ĐT TP.HCM:
- Lấy học sinh làm trung tâm: Mọi hoạt động giáo dục đều phải hướng tới sự phát triển tự nhiên, an toàn và hạnh phúc của người học.
- Nâng tầm đội ngũ nhà giáo: Giáo viên chỉ có thể tạo ra lớp học hạnh phúc khi chính họ được tôn trọng, ghi nhận và trang bị đầy đủ công cụ quản lý cảm xúc, phương pháp giảng dạy hiện đại.
- Gắn kết Gia đình – Nhà trường – Xã hội: Sự đồng hành của phụ huynh và sự phối hợp từ các tổ chức giáo dục chuyên nghiệp là chìa khóa để duy trì môi trường giáo dục lành mạnh.
6. Lộ trình hoàn thiện bộ tiêu chí chuẩn hóa
Theo kế hoạch, vào ngày 13/10/2026, Sở GD-ĐT TP.HCM sẽ tiếp tục tổ chức hội thảo chuyên sâu với khoảng 30 chuyên gia trong lĩnh vực tâm lý học đường, quản lý giáo dục đến từ các trường đại học, viện nghiên cứu.
Các chuyên gia sẽ đóng góp ý kiến ở góc độ cơ sở khoa học, kinh nghiệm quốc tế, nội hàm thuật ngữ cũng như phương pháp đo lường cho từng tiêu chí. Trên cơ sở đó, Sở sẽ hoàn thiện dự thảo bộ tiêu chí 9 điểm để trình UBND TP.HCM ban hành và áp dụng thống nhất trên toàn thành phố, đảm bảo tinh thần “thực chất – không hình thức – không chạy theo thành tích”.
Lời kết
Chuyển từ 18 xuống còn 9 tiêu chí là bước đi chiến lược thể hiện tư duy quản lý giáo dục linh hoạt, thực tế và nhân văn của TP.HCM. Trạng Lường Academy cam kết tiếp tục nghiên cứu, phát triển các chương trình đào tạo và giải pháp giáo dục đồng hành cùng các nhà trường, giúp hiện thực hóa môi trường học tập hạnh phúc một cách bền vững nhất.
Trạng Lường Academy – Khơi nguồn tri thức – Vun đắp tương lai.