Thông tin về phương án tuyển sinh lớp 10 luôn nhận được sự quan tâm đặc biệt từ học sinh lớp 9 và phụ huynh. Mới đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến về dự thảo quy chế tuyển sinh THPT, trong đó đề xuất nếu địa phương tổ chức thi tuyển lớp 10 thì kỳ thi sẽ gồm 2 môn Toán và Ngữ văn.
Theo dự thảo, tuyển sinh lớp 10 có thể được thực hiện theo một trong ba hình thức: xét tuyển, thi tuyển hoặc kết hợp giữa xét tuyển và thi tuyển. Việc tổ chức thi tuyển hoặc kết hợp thi tuyển với xét tuyển được đặt ra trong trường hợp số lượng đăng ký vượt khả năng tiếp nhận sau khi đã thực hiện các phương án điều phối, phân bổ.
Nếu phương án thi tuyển được áp dụng, môn Ngữ văn dự kiến có thời gian làm bài 120 phút, môn Toán 90 hoặc 120 phút. Học sinh đăng ký vào lớp 10 chuyên sẽ thi thêm môn chuyên. Bộ GD&ĐT đang tiếp nhận ý kiến góp ý từ các cơ sở giáo dục trước ngày 30/9/2026, vì vậy những nội dung trên chưa phải quy định tuyển sinh chính thức.

Hai môn thi – liệu có đồng nghĩa với việc ôn thi nhẹ hơn?
Khi nghe thông tin kỳ thi có thể giảm từ 3 môn xuống còn 2 môn, nhiều học sinh có thể nghĩ rằng áp lực ôn tập cũng sẽ giảm theo.
Tuy nhiên, số lượng môn thi chỉ là một phần của câu chuyện.
Nếu Toán và Ngữ văn trở thành hai môn thi trong kỳ tuyển sinh, việc học chắc hai môn này càng cần được quan tâm. Khi đó, thay vì dành thời gian dàn trải cho quá nhiều môn để phục vụ một kỳ thi, học sinh có thể có điều kiện tập trung sâu hơn vào kiến thức, kỹ năng và khả năng vận dụng.
Đặc biệt với những môn có tính phân hóa, việc chỉ học thuộc các dạng bài quen thuộc chưa chắc giúp học sinh xử lý tốt một đề thi có cách hỏi mới.
Vì vậy, điều quan trọng không nằm ở việc “thi ít môn hơn”, mà là học sinh đã chuẩn bị được gì trong những môn có khả năng trở thành trọng tâm.
Toán không chỉ là công thức và dạng bài
Trong quá trình học Toán, một vấn đề khá phổ biến là học sinh có thể làm tốt một dạng bài sau khi được hướng dẫn, nhưng lại lúng túng khi đề bài thay đổi cách hỏi.
Điều này cho thấy việc ghi nhớ phương pháp chỉ là bước đầu. Quan trọng hơn là hiểu được bản chất của vấn đề và biết lựa chọn cách giải phù hợp.
Với học sinh lớp 9 chuẩn bị cho kỳ thi vào lớp 10, việc học Toán vì thế có thể tập trung vào một số năng lực cốt lõi:
Nắm chắc kiến thức nền tảng.
Biết đọc và phân tích yêu cầu của đề.
Nhận diện mối liên hệ giữa các dữ kiện.
Lựa chọn phương pháp giải thay vì áp dụng máy móc.
Biết kiểm tra và đánh giá lại kết quả.
Đây cũng là lý do việc xây nền từ những năm THCS có ý nghĩa quan trọng. Khi kiến thức cũ đã đủ chắc, học sinh sẽ có thêm khả năng tiếp cận những bài toán yêu cầu suy luận và vận dụng.
Ngữ văn cũng cần được chuẩn bị theo hướng hiểu và vận dụng
Nếu phương án dự thảo được áp dụng, Ngữ văn sẽ cùng với Toán trở thành hai môn thi tuyển sinh.
Điều đó không có nghĩa học sinh chỉ cần học thuộc các bài văn mẫu.
Khả năng đọc hiểu, xác định vấn đề, xây dựng lập luận và diễn đạt suy nghĩ rõ ràng vẫn là những kỹ năng cần được rèn luyện trong thời gian dài.
Thay vì đợi đến giai đoạn ôn thi mới bắt đầu học cách viết, học sinh có thể hình thành thói quen đọc, ghi nhận thông tin, đặt câu hỏi về nội dung mình đọc và tập trình bày quan điểm bằng cách diễn đạt của chính mình.
Một nền tảng như vậy sẽ giúp việc ôn tập sau này trở nên chủ động hơn.
Lớp 9 nên bắt đầu chuẩn bị từ đâu?
Trong khi quy chế tuyển sinh vẫn đang được hoàn thiện, học sinh không cần vội vàng thay đổi toàn bộ kế hoạch học tập chỉ vì một thông tin mới.
Điều cần làm trước tiên là đánh giá đúng năng lực hiện tại.
Học sinh có thể bắt đầu bằng việc rà soát lại kiến thức Toán từ các lớp dưới, xác định những chuyên đề còn chưa chắc và phân biệt rõ đâu là lỗi do thiếu kiến thức, đâu là lỗi do chưa biết cách vận dụng.
Song song đó, việc học Ngữ văn cũng nên được duy trì đều đặn thay vì dồn toàn bộ vào những tháng cuối.
Một kế hoạch học tập hiệu quả không nhất thiết phải bắt đầu bằng hàng loạt đề thi. Với nhiều học sinh, bước đầu tiên có thể đơn giản hơn: củng cố phần kiến thức chưa vững, sửa những lỗi thường gặp và từng bước nâng mức độ khó của bài tập.
Khi nền tảng đã đủ chắc, luyện đề mới thực sự phát huy tác dụng.
Học để thích ứng với thay đổi, không chỉ để theo một cấu trúc đề
Quy chế tuyển sinh có thể thay đổi theo từng giai đoạn. Cấu trúc đề thi cũng có thể được điều chỉnh để phù hợp với mục tiêu giáo dục.
Vì vậy, nếu chỉ chuẩn bị bằng cách ghi nhớ một nhóm dạng đề cố định, học sinh có thể gặp khó khăn khi yêu cầu của bài thi thay đổi.
Ngược lại, nếu quá trình học giúp các em hiểu kiến thức, biết suy luận và chủ động tìm hướng giải quyết, những năng lực đó vẫn có giá trị ngay cả khi cách ra đề không hoàn toàn giống những gì đã được luyện tập.
Từ góc nhìn của Trạng Lường Academy, đây là điều đáng quan tâm hơn cả trước những thay đổi trong tuyển sinh lớp 10.
Trạng Lường Academy – Đồng hành để học sinh hiểu và tiến bộ
Một học sinh có thể làm đúng rất nhiều bài tập nhưng vẫn gặp khó khăn khi đứng trước một dạng bài mới. Ngược lại, khi hiểu được bản chất và biết cách suy nghĩ, các em có thể chủ động tìm hướng giải ngay cả khi đề bài thay đổi.
Đó cũng là cách Trạng Lường Academy tiếp cận việc dạy và học Toán.
Thay vì đặt trọng tâm vào số lượng bài tập hay việc luyện đề liên tục, TLA hướng học sinh đến việc hiểu kiến thức, biết cách suy luận và từng bước hình thành phương pháp học của riêng mình. Trong quá trình học, các em được khuyến khích giải thích cách nghĩ, thử nhiều hướng tiếp cận và tự kiểm tra lại kết quả.
Một nội dung kiến thức vì thế không chỉ dừng lại ở việc “học xong”, mà cần được chuyển thành khả năng vận dụng. Giáo viên dựa trên quá trình học tập và làm bài để nhận diện những phần còn chưa chắc, từ đó có hướng hướng dẫn và luyện tập phù hợp.
TLA cũng chú trọng tạo ra môi trường để học sinh có thể hỏi khi chưa hiểu, sai rồi sửa và thử lại cách làm. Những lỗi sai không chỉ được nhìn nhận qua đáp án đúng hay sai, mà còn là cơ hội để học sinh hiểu mình đang vướng ở đâu và cần thay đổi cách tư duy như thế nào.
Với phụ huynh, quá trình này cũng cần được nhìn thấy một cách rõ ràng. Sự tiến bộ của học sinh không chỉ thể hiện qua điểm số của một bài kiểm tra, mà còn nằm ở mức độ nắm chắc kiến thức, khả năng xử lý bài toán và sự chủ động trong quá trình học.
Bởi vậy, trước những thay đổi trong cách tuyển sinh hay cấu trúc kỳ thi, TLA lựa chọn chuẩn bị cho học sinh từ những điều có tính nền tảng nhất: kiến thức vững, tư duy rõ và khả năng thích ứng với những yêu cầu mới.
Đó là hành trình mà Trạng Lường Academy mong muốn đồng hành cùng học sinh — không chỉ hướng đến một kỳ thi, mà còn xây dựng năng lực học tập cần thiết cho những chặng đường tiếp theo.
Trạng Lường Academy – Khơi nguồn tri thức – Vun đắp tương lai.