Trong bối cảnh tuyển sinh đại học ngày càng đa dạng, bên cạnh điểm thi tốt nghiệp THPT, các kỳ thi đánh giá năng lực và đánh giá tư duy đang trở thành lựa chọn được nhiều học sinh quan tâm. Năm 2027, Đại học Bách khoa Hà Nội dự kiến tổ chức Kỳ thi Đánh giá tư duy (Thinking Skills Assessment – TSA) với 3 đợt thi tại 11 tỉnh, thành phố, đáp ứng khoảng 60.000 lượt thi. Không chỉ mở rộng quy mô tổ chức, kỳ thi còn đặt ra yêu cầu mới đối với quá trình học tập: học sinh cần phát triển khả năng suy luận, phân tích và vận dụng kiến thức thay vì chỉ tập trung ghi nhớ lý thuyết.
1. TSA 2027: Ba đợt thi, quy mô 60.000 lượt tại 11 tỉnh, thành phố
Theo thông tin công bố ngày 8/10/2026 của Đại học Bách khoa Hà Nội, kỳ thi TSA năm 2027 dự kiến được tổ chức thành 3 đợt vào các ngày cuối tuần. Mỗi đợt có từ 3–4 kíp thi tại 11 tỉnh, thành phố, với tổng quy mô đáp ứng khoảng 60.000 lượt thi.
Các địa phương dự kiến tổ chức kỳ thi gồm: Sơn La, Thái Nguyên, Hà Nội, Hưng Yên, Hải Phòng, Quảng Ninh, Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh và Đà Nẵng.
Lịch thi TSA năm 2027 dự kiến:
| Đợt thi | Thời gian thi | Thời gian đăng ký |
|---|---|---|
| Đợt 1 | 16–17/01/2027 | 05–15/12/2026 |
| Đợt 2 | 20–21/03/2027 | 05–15/02/2027 |
| Đợt 3 | 22–23/05/2027 | 05–15/04/2027 |
Thí sinh đăng ký dự thi tại hệ thống chính thức: https://tsa.hust.edu.vn.
Đáng chú ý, con số 60.000 được tính theo lượt dự thi, không đồng nghĩa với 60.000 thí sinh khác nhau. Trong năm 2026, kỳ thi đã đáp ứng gần 60.000 lượt thi với khoảng 30.000 thí sinh tham dự. Kết quả được hơn 50 trường đại học sử dụng trong công tác tuyển sinh năm học 2026–2027.
Việc duy trì quy mô lớn trong năm 2027 cho thấy TSA đang trở thành một kênh đánh giá năng lực học tập có sức ảnh hưởng đáng kể trong hệ thống tuyển sinh đại học.
2. Bài thi TSA đánh giá những năng lực nào?
Điểm đáng chú ý của TSA là cách tiếp cận đánh giá năng lực tư duy thay vì kiểm tra trực tiếp kiến thức của từng môn học theo chương trình phổ thông.
Theo Đại học Bách khoa Hà Nội, bài thi gồm 3 phần độc lập:
| Phần thi | Thời gian | Trọng số |
|---|---|---|
| Tư duy Toán học | 60 phút | 40% |
| Tư duy Đọc hiểu | 30 phút | 20% |
| Tư duy Khoa học/Giải quyết vấn đề | 60 phút | 40% |
| Tổng cộng | 150 phút | 100% |
Thí sinh thực hiện bài thi trắc nghiệm trên máy tính. Kết quả thi có giá trị trong 2 năm để phục vụ tuyển sinh đại học.
Tư duy Toán học: Không chỉ dừng lại ở việc tính toán
Phần thi Toán học hướng đến khả năng nhận diện vấn đề, phân tích dữ liệu, tìm quy luật và vận dụng kiến thức toán học để giải quyết tình huống.
Điều này đòi hỏi học sinh không chỉ nắm chắc công thức mà còn phải hiểu bản chất của kiến thức, biết lựa chọn phương pháp phù hợp và kiểm tra tính hợp lý của kết quả.
Một học sinh có thể thực hiện phép tính rất nhanh nhưng chưa chắc đã xử lý tốt một bài toán có dữ kiện mới hoặc yêu cầu suy luận nhiều bước. Ngược lại, học sinh có nền tảng tư duy tốt thường biết cách phân tích đề bài, xác định thông tin quan trọng và xây dựng hướng giải quyết ngay cả khi gặp dạng câu hỏi chưa từng làm.
Tư duy Đọc hiểu: Năng lực xử lý thông tin trong thời đại dữ liệu
Đọc hiểu trong TSA không đơn thuần là đọc và ghi nhớ nội dung. Học sinh cần nhận diện luận điểm, phân tích thông tin, xác định mối quan hệ giữa các dữ kiện và đưa ra kết luận dựa trên những gì được cung cấp.
Đây là kỹ năng quan trọng bởi trong môi trường đại học, người học thường xuyên phải tiếp cận tài liệu, đọc dữ liệu và tự nghiên cứu kiến thức mới.
Tư duy Khoa học và Giải quyết vấn đề: Biết vận dụng kiến thức vào thực tiễn
Phần thi này chú trọng khả năng quan sát, phân tích hiện tượng, đọc dữ liệu và lựa chọn phương án giải quyết vấn đề.
Thay vì chỉ hỏi học sinh có nhớ một định nghĩa hay công thức hay không, dạng đánh giá này hướng đến việc xem các em có thể sử dụng kiến thức để lý giải một tình huống cụ thể như thế nào.
Ba phần thi tạo nên một hệ thống đánh giá tương đối toàn diện, trong đó khả năng tư duy và vận dụng kiến thức giữ vai trò trung tâm.
3. Vì sao học sinh cần chuẩn bị tư duy từ sớm thay vì chỉ luyện đề?
Sự phát triển của các kỳ thi đánh giá tư duy cho thấy một thay đổi đáng chú ý trong cách nhìn nhận năng lực học tập. Kiến thức vẫn là nền tảng quan trọng, nhưng khả năng sử dụng kiến thức để giải quyết vấn đề ngày càng được chú trọng.
Nếu chỉ học thuộc công thức và ghi nhớ cách giải của một số dạng bài quen thuộc, học sinh có thể gặp khó khăn khi đề thi thay đổi cách đặt vấn đề hoặc đưa vào những dữ kiện mới.
Để chuẩn bị tốt hơn, học sinh cần chú trọng ba yếu tố:
Thứ nhất, xây dựng nền tảng kiến thức vững chắc. Các kiến thức Toán học cơ bản cần được hiểu sâu và vận dụng linh hoạt. Việc học không nên chỉ hướng đến ghi nhớ công thức mà cần làm rõ vì sao công thức được hình thành và khi nào có thể sử dụng.
Thứ hai, rèn luyện khả năng phân tích và suy luận. Học sinh nên thường xuyên tiếp cận các bài toán có nhiều bước giải, bài toán logic, tình huống thực tế và câu hỏi yêu cầu kết nối nhiều kiến thức. Quá trình tự tìm hướng giải có giá trị quan trọng không kém kết quả cuối cùng.
Thứ ba, phát triển khả năng tự học và quản lý thời gian. Với bài thi kéo dài 150 phút, học sinh cần biết phân bổ thời gian, xác định câu hỏi phù hợp với năng lực và tránh sa đà vào một vấn đề quá lâu.
Đặc biệt, việc luyện đề chỉ thực sự hiệu quả khi học sinh hiểu được nguyên nhân đúng, sai, nhận diện lỗ hổng kiến thức và điều chỉnh phương pháp học sau mỗi lần làm bài.
4. Phụ huynh nên định hướng con chuẩn bị TSA như thế nào?
Đối với phụ huynh có con đang học lớp 10 và lớp 11, việc tìm hiểu TSA từ sớm sẽ giúp gia đình chủ động hơn trong quá trình định hướng tuyển sinh.
Tuy nhiên, không nên xem TSA là một kỳ thi mà học sinh bắt buộc phải tham gia. Trước tiên, phụ huynh cần tìm hiểu xem những trường đại học và ngành học mà con quan tâm có sử dụng kết quả kỳ thi này hay không.
Nếu có nguyện vọng dự thi, học sinh nên bắt đầu bằng việc đánh giá năng lực hiện tại, làm quen với cấu trúc bài thi và xây dựng lộ trình ôn tập phù hợp. Việc tham gia quá nhiều kỳ thi mà không có mục tiêu rõ ràng có thể khiến học sinh phân tán thời gian và gia tăng áp lực.
Một hướng tiếp cận hợp lý là kết hợp học kiến thức trên lớp, rèn luyện tư duy chuyên sâu và thực hành các dạng bài đánh giá năng lực. Khi nền tảng đã vững, học sinh sẽ có khả năng thích ứng tốt hơn với nhiều hình thức kiểm tra khác nhau.
5. Học Toán để phát triển năng lực tư duy lâu dài
Từ góc độ giáo dục, sự phát triển của TSA phản ánh vai trò ngày càng rõ nét của tư duy Toán học trong việc đánh giá năng lực học sinh.
Toán học không chỉ là một môn học phục vụ thi cử. Quá trình học Toán giúp học sinh hình thành khả năng phân tích, suy luận logic, nhận diện quy luật, xử lý dữ liệu và giải quyết vấn đề một cách có hệ thống.
Đây cũng là những năng lực có thể được vận dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau, từ khoa học tự nhiên, công nghệ đến kinh tế và nghiên cứu.
Tại Trạng Lường Academy, việc học Toán được định hướng không chỉ dừng lại ở việc tìm ra đáp án đúng mà còn chú trọng quá trình tư duy, khả năng lập luận và sự chủ động của học sinh khi tiếp cận một vấn đề mới.
Khi được xây dựng đúng cách, nền tảng Toán học sẽ giúp học sinh tự tin hơn trước những dạng bài đòi hỏi tư duy độc lập, đồng thời tạo tiền đề để thích ứng với các kỳ thi đánh giá năng lực trong tương lai.
Kết luận
Kỳ thi TSA 2027 với quy mô dự kiến 60.000 lượt thi tại 11 tỉnh, thành phố tiếp tục mở rộng cơ hội để học sinh tham gia một hình thức đánh giá năng lực tư duy trong tuyển sinh đại học. Tuy nhiên, điều quan trọng không chỉ là đạt kết quả tốt trong một kỳ thi mà còn là xây dựng năng lực học tập bền vững.
Chuẩn bị cho TSA vì thế không nên bắt đầu bằng việc luyện thật nhiều đề, mà cần bắt đầu từ nền tảng kiến thức, tư duy logic và khả năng vận dụng. Đó cũng là những năng lực giúp học sinh học tốt hơn, tự tin hơn và chủ động hơn trên hành trình học tập lâu dài.
Trạng Lường Academy – Khơi nguồn tri thức – Vun đắp tương lai.