Kỳ thi tốt nghiệp Trung học Phổ thông (THPT) là cột mốc quan trọng trong hành trình học tập của hàng triệu học sinh Việt Nam. Mỗi năm, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) liên tục hoàn thiện cấu trúc đề thi nhằm đánh giá chính xác năng lực học sinh, giảm áp lực thi cử và đảm bảo tính công bằng. Một trong những thông điệp nổi bật gần đây là việc đề thi sẽ cân bằng giữa các môn, giúp phổ điểm hợp lý hơn, tránh tình trạng lệch pha giữa các khối thi. Điều này không chỉ hỗ trợ xét tốt nghiệp mà còn tạo cơ sở dữ liệu đáng tin cậy cho tuyển sinh đại học.
Thay đổi lớn trong cấu trúc kỳ thi tốt nghiệp THPT từ năm 2025
Theo thông báo chính thức của Bộ GD&ĐT, từ năm 2025, kỳ thi tốt nghiệp THPT được tổ chức với 4 môn thi: 2 môn bắt buộc (Ngữ văn và Toán) cùng 2 môn tự chọn từ danh sách các môn còn lại như Ngoại ngữ, Lịch sử, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Địa lý, Giáo dục kinh tế và pháp luật, Tin học, Công nghệ.
- Môn Ngữ văn: Thi tự luận, thời gian 120 phút, gồm 2 phần (Đọc hiểu 4 điểm và Viết 6 điểm).
- Các môn còn lại: Thi trắc nghiệm, với Toán 90 phút và các môn khác 50 phút.
Cấu trúc này được giữ ổn định cho năm 2026, với tỷ lệ phân hóa tư duy khoảng 4:3:3 (nhận biết : thông hiểu : vận dụng). Đề thi bám sát Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, tăng cường câu hỏi vận dụng thực tế, không lệ thuộc hoàn toàn vào sách giáo khoa.
Bộ GD&ĐT nhấn mạnh việc xây dựng đề thi theo nguyên tắc phân hóa mạnh, đánh giá đúng năng lực thay vì chỉ kiểm tra kiến thức thuộc lòng. Điều này giúp giảm tình trạng “học tủ, học lệch” và khuyến khích học sinh phát triển toàn diện.
Bộ GD&ĐT hướng tới cân bằng phổ điểm giữa các môn thi
Một trong những vấn đề được Bộ GD&ĐT quan tâm đặc biệt là sự cân bằng giữa các môn. Trong các kỳ thi trước, có hiện tượng phổ điểm giữa các môn chưa đồng đều, dẫn đến khó khăn trong quy đổi điểm xét tuyển đại học giữa các tổ hợp. Bộ đã và đang nghiên cứu các giải pháp kỹ lưỡng để khắc phục, bao gồm:
- Phân tích và điều chỉnh tỷ lệ câu hỏi theo mức độ khó dễ.
- Áp dụng điểm hiệu chỉnh giữa các môn thi để đánh giá khách quan hơn.
- Công bố phổ điểm chi tiết và hướng dẫn quy đổi giữa các tổ hợp xét tuyển (như A00, A01, B00, C00, D01…) dựa trên bách phân vị, tránh quy đổi “bắc cầu” thiếu cơ sở.
Theo đại diện Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD&ĐT), đây là vấn đề lớn cần thời gian nghiên cứu nhưng Bộ đang triển khai quyết liệt để đảm bảo công bằng cho thí sinh, đặc biệt khi học sinh có nhiều lựa chọn môn thi (tới 36 tổ hợp khác nhau).
Việc cân bằng này mang lại lợi ích thiết thực:
- Giảm áp lực cho học sinh khối Khoa học Xã hội hoặc Tự nhiên.
- Hỗ trợ các trường đại học xác định điểm chuẩn chính xác hơn.
- Khuyến khích học sinh học cân bằng kiến thức, tránh thiên vị một số môn.
Lợi ích của đề thi cân bằng đối với học sinh và giáo dục phổ thông
Đề thi cân bằng không chỉ là công cụ đánh giá mà còn là động lực đổi mới dạy và học. Học sinh được khuyến khích nắm vững kiến thức nền tảng, rèn luyện kỹ năng vận dụng thay vì học mẹo thi. Giáo viên cũng điều chỉnh phương pháp giảng dạy, tập trung vào năng lực thực tiễn theo Chương trình 2018.
Đối với phụ huynh và xã hội, kỳ thi ít gây “kinh hoàng” hơn nhờ giảm số môn bắt buộc và tăng tính linh hoạt. Kết quả thi trở thành dữ liệu đáng tin cậy cho tuyển sinh, góp phần thực hiện mục tiêu “học thật, thi thật” của Nghị quyết 29.
Năm 2026, với số lượng thí sinh kỷ lục (hơn 1,2 triệu em) và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Bộ GD&ĐT tiếp tục yêu cầu các địa phương chuẩn bị kỹ lưỡng, đảm bảo an ninh, công bằng và không chủ quan ở bất kỳ khâu nào
Thông tin liên hệ Trạng Lường Academy (TLA):
- Địa chỉ: 220/8 Xô Viết Nghệ Tĩnh, Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM.
- Hotline: 0797 491 109
- Website:tlaedu.com