Quy chế thi tốt nghiệp THPT 2026 có gì thay đổi? Cùng Trạng Lường Academy cập nhật môn thi, cách tính điểm và định hướng học tập.
Vì sao cần cập nhật sớm Quy chế thi tốt nghiệp THPT 2026?
Kỳ thi tốt nghiệp THPT không chỉ là cột mốc để học sinh hoàn thành chương trình phổ thông mà kết quả còn có thể được sử dụng trong tuyển sinh đại học, giáo dục nghề nghiệp. Vì vậy, việc nắm rõ quy định về môn thi, cấu trúc bài thi và cách tính điểm giúp học sinh chủ động xây dựng kế hoạch học tập thay vì chờ đến lớp 12 mới bắt đầu tìm hiểu.
Đặc biệt, Quy chế thi tốt nghiệp THPT 2026 tiếp tục vận hành theo phương án đã được áp dụng từ năm 2025. Đây là năm thứ hai tổ chức kỳ thi theo chương trình giáo dục phổ thông 2018, vì vậy học sinh những khóa sau cần sớm làm quen với cách tiếp cận này.
Những thay đổi cốt lõi học sinh cần biết
1. Thí sinh thi 4 môn, gồm 2 môn bắt buộc và 2 môn tự chọn
Một trong những thay đổi lớn của kỳ thi theo chương trình mới là số lượng môn thi.
Theo quy chế, thí sinh dự thi:
- Ngữ văn: môn bắt buộc.
- Toán: môn bắt buộc.
- 2 môn tự chọn: thí sinh lựa chọn trong nhóm môn được quy định, phù hợp với định hướng học tập.
Như vậy, kỳ thi được tổ chức trong 3 buổi thi, gồm một buổi Ngữ văn, một buổi Toán và một buổi dành cho bài thi tự chọn gồm 2 môn. So với phương án thi trước đây, số buổi thi và số môn thi được giảm, qua đó giảm áp lực tổ chức và áp lực dự thi cho học sinh.
Điều này cũng khiến việc lựa chọn môn học ở THPT trở nên quan trọng hơn. Học sinh không nên chỉ chọn môn theo xu hướng mà cần cân nhắc mục tiêu tốt nghiệp và định hướng tuyển sinh sau THPT.
2. Cấu trúc và cách tiếp cận đề thi thay đổi theo chương trình GDPT 2018
Nội dung thi bám sát chương trình giáo dục phổ thông hiện hành, chủ yếu là kiến thức lớp 12. Đề thi được xây dựng theo cấu trúc, định dạng do Bộ GD&ĐT ban hành.
Điểm đáng chú ý là cách kiểm tra năng lực không đơn thuần hướng đến việc ghi nhớ kiến thức. Vì vậy, học sinh cần chú trọng hơn đến khả năng:
- Đọc và phân tích thông tin.
- Vận dụng kiến thức vào tình huống.
- Suy luận và giải quyết vấn đề.
- Quản lý thời gian khi làm bài.
- Hạn chế việc phụ thuộc vào học thuộc lòng hoặc học mẹo.
3. Điểm học tập trong quá trình THPT có vai trò lớn hơn
Một thay đổi quan trọng trong phương thức xét công nhận tốt nghiệp là kết hợp kết quả thi và kết quả đánh giá quá trình.
Theo quy chế được Bộ GD&ĐT ban hành từ năm 2025, điểm xét tốt nghiệp được tính kết hợp 50% kết quả thi và 50% kết quả đánh giá quá trình. Việc tăng tỷ trọng kết quả học tập nhằm phản ánh đầy đủ hơn quá trình học tập và những năng lực mà một kỳ thi cuối cấp không thể đánh giá hết.
Điều này có một ý nghĩa rất rõ: học sinh không nên chỉ tập trung vào kỳ thi cuối lớp 12 mà bỏ qua kết quả học tập trong cả quá trình THPT.
4. Kỳ thi năm 2026 cơ bản giữ ổn định
Đối với học sinh và phụ huynh, cần tránh hiểu rằng năm 2026 có một cuộc “cải cách” hoàn toàn mới. Bộ GD&ĐT cho biết kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 cơ bản được giữ ổn định như năm 2025, với một số điều chỉnh kỹ thuật để phù hợp với việc sắp xếp tổ chức bộ máy và mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Kỳ thi năm 2026 đã được tổ chức trong hai ngày 11–12/6/2026, và điểm thi được công bố vào ngày 1/7/2026.
Những thay đổi này tác động thế nào đến việc chọn khối, chọn ngành?
Với phương án 2 môn bắt buộc + 2 môn tự chọn, học sinh cần nhìn việc chọn môn trong mối liên hệ với mục tiêu nghề nghiệp và phương thức tuyển sinh đại học.
Chẳng hạn, một học sinh định hướng nhóm ngành kỹ thuật, công nghệ có thể cần chú trọng Toán và các môn khoa học phù hợp. Trong khi đó, học sinh hướng đến kinh tế, xã hội, ngôn ngữ hoặc những lĩnh vực khác có thể có chiến lược lựa chọn môn khác.
Tuy nhiên, không nên hiểu rằng chọn môn thi tốt nghiệp đồng nghĩa với việc bị “đóng khung” vào một ngành. Quy chế tuyển sinh đại học có những phương thức và yêu cầu riêng; học sinh cần kiểm tra đề án tuyển sinh của từng trường, từng ngành trước khi đưa ra quyết định.
Vì vậy, thay vì hỏi đơn giản “môn nào dễ lấy điểm?”, câu hỏi phù hợp hơn là:
“Môn nào phù hợp với năng lực hiện tại, mục tiêu tốt nghiệp và hướng đi sau THPT của mình?”
Nhìn tổng thể, thay đổi thi tốt nghiệp trong những năm gần đây không chỉ nằm ở việc giảm số lượng môn thi mà còn thể hiện sự chuyển dịch sang đánh giá toàn diện hơn quá trình học tập của học sinh.
Với môn thi tốt nghiệp THPT, học sinh cần hiểu rõ đâu là môn bắt buộc, đâu là môn tự chọn và lựa chọn dựa trên năng lực cũng như định hướng tương lai. Quan trọng hơn, việc chuẩn bị không nên bắt đầu từ vài tháng trước kỳ thi mà cần được xây dựng từng bước ngay từ lớp 10, 11.
Nắm rõ Quy chế thi tốt nghiệp THPT 2026 từ sớm sẽ giúp học sinh có thêm thời gian để xác định mục tiêu, xây nền tảng và điều chỉnh lộ trình học tập phù hợp. Đây cũng là cách để giảm áp lực khi bước vào năm lớp 12 và chủ động hơn trước những yêu cầu của kỳ thi.
📞 Hotline: 0797 491 109
📍 Địa chỉ: 220/8 Xô Viết Nghệ Tĩnh, Thạnh Mỹ Tây, TP. Hồ Chí Minh